Vijf vragen / Huib Afman over zijn roman ‘Chemie van de stilte’

26 augustus 2026

Vijf vragen aan Huib Afman, auteur van ‘Chemie van de stilte’

 

 

Je roman bestaat uit drie delen: De zwarte bladzijden, de groene bladzijden en de witte bladzijden. Kun je uitleggen waarom je voor die indeling gekozen hebt?

Terwijl ik de verhaallijn van mijn roman op papier zette, ontdekte ik dat het verhaal eigenlijk uit drie delen is opgebouwd, die elk een fase in de ontwikkeling van de hoofdpersoon vertegenwoordigden: de destructieve periode waarin hij belandde, leidde via herstel door wandelingen en nieuwe ontmoetingen naar een moment van zelfacceptatie en daarmee een vorm van bevrijding. Door deze fasen naar verschillende kleuren door te vertalen die het specifieke sentiment uitdrukken (namelijk zwart, groen en wit), ontdekte ik een manier om de delen op een andere manier onderscheidend van elkaar te laten zijn. De bijkomstigheid is dat deze drie kleuren ook deel uitmaken van de vlag van Extremadura, het decor van de roman.

 

 

• Op de achterflap van je roman staat dat hij gebaseerd is op eigen ervaringen. Toch is het een roman. Hoe zie je de verhouding tussen fictie en dat wat er in de werkelijkheid gebeurt of is gebeurd?

Veel is autobiografisch, maar er zijn ook ontmoetingen weggelaten in het belang van een meer vloeiende verhaallijn, dan weer zijn personages samengevoegd of hebben ze een ander profielschets gekregen. Overpeinzingen in de roman, vanuit het ik-perspectief verteld, zijn vaak gebaseerd op mijn eigen notities en foto’s tijdens het ‘doorleven’ van deze periode, deels zijn bespiegelingen achteraf ingekleurd, rekening houdend met  de verhaallijn. Daarbij zijn de aantekeningen die ik tijdens de zwarte periode maakte, soms besmet door de emotionele impact van het moment. Wat schreef je destijds op, wat herinner je je daarvan nog echt? Ik denk dat de verhouding ongeveer op 60 procent werkelijkheid en 40 procent fictie ligt.

 

• Je hebt gekozen voor een vertelling vanuit een ik-perspectief. Wat zijn volgens jou de voordelen van dat perspectief? Zie je ook nadelen?

Het ik-perspectief houdt het verhaal dichter bij jezelf. Dat is zowel een voordeel als een nadeel.  Als schrijver kan het werken vanuit het ik-perspectief helpen om de emoties van een personage sterker van binnenuit te ervaren en op te roepen. Daardoor kun je gevoelens, gedachten en reacties directer en persoonlijker verwoorden, dan in geval van bijvoorbeeld werken vanuit de derde persoon.

Het ik-perspectief beperkt je tegelijkertijd ook in je werk, omdat het – ondanks de ontwikkeling die de hoofdpersoon doormaakt – slechts een kant het verhaal belicht. Hoe de andere personages over de hoofdpersoon denken, blijft nu onduidelijk. Tegelijkertijd is ook dát hier onderdeel van de keuze. Door voor het ik-perspectief te kiezen worden de gebruik- en misbruikscenes én het kwetsbare herstel van de hoofdpersoon concreter invoelbaar gemaakt voor de lezer.  Door de ik-vorm land je als buitenstaander meer in het hoofd van de hoofdpersoon. Thema’s als trauma en heling gaan zo meer onder de huid zitten. Daarbij appelleert het ik-perspectief ook aan het egocentrisme dat in de zwarte bladzijden domineert – seks onder invloed draait om jezelf en niet om de ander.

• De natuur van de regio Extremadura (Spanje) speelt een belangrijke rol in je roman. Soms is het haast een personage. Welke rol heb je de natuur willen geven?

De natuur is inderdaad net zo goed een personage. Door haar schoonheid en de toegebrachte verminkingen, wordt het een spiegel voor het helingsproces van de hoofdpersoon en de destructieve kant van de mensheid. Denk aan de lithiummijn bij Cáceres, die een wond in het landschap is veroorzaakt door anderen. Lithium kan in de productie van methamfetamine als hulpstof voorkomen.  Of denk aan de verlaten bodega, die wordt opgeëist door de natuur.

• Je hebt al meerder titels op je naam staan. Heb je plannen voor een volgend project en zo ja, kun je daar dan al iets over vertellen?

Er komt volgend jaar nieuwe poëzie aan, waarbij ik mij opnieuw heb laten inspireren door de natuur, maar ook door twee belangrijke dichters die bij de literaire erfenis van het Iberisch schiereiland horen. Verder heb ik een opzet gemaakt voor een nieuwe roman, die een logisch antwoord op Chemie van de stilte moet worden. Meer kan en wil ik daar in dit stadium nog niet over zeggen.

***